• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Oscar David: “Voor effectief leiderschap is macht nodig”
Hoe dichter bij de top, hoe minder met management bezig en hoe meer met het machtsspel, zegt auteur en adviseur Oscar David.
Oscar David: “Voor effectief leiderschap is macht nodig”

Oscar David is organisatie-psycholoog, executive coach, bestuursadviseur en spreker op het gebied van leiderschap en verandering. Daarnaast is hij adjunct professor aan Tias, school for business and society. Hij is daar onder meer kerndocent Leadership Excellence in het Senior Executive Program.

In 2014 verscheen zijn boek Macht!, dat voor een groot deel gebaseerd is op zijn ervaringen in boardrooms en het werken met directieteams. Eerder werd hij bekend met zijn boek Het Enneagram in Management.

Macht is een merkwaardig fenomeen. Wie geen macht heeft, loopt niet het risico het te verliezen. Maar wie macht ontbeert, kan er ook niks moois mee creëren. Als we geen macht hebben, kunnen we het niet misbruiken. Maar zonder macht kunnen we ook het verschil niet maken, is Davids stelling. Macht lijkt de olifant in de kamer. “Het fascinerende aan macht is dat het zich altijd buiten de orde afspeelt” zegt David. “We zetten niet macht op de agenda, maar na de vergadering praat ik wel met mijn maatje in de board over hoe de verhoudingen lagen. In mijn werk als adviseur gaat het heel vaak over die onderstroom. Ik ben altijd op zoek naar taal en manieren om krachtsverhoudingen en macht bespreekbaar te maken.”

In uw boek presenteert u verschillende soorten macht: 1.0, 2.0 en 3.0. Kunt u dat uitleggen?

Macht 1.0 is de meest primitieve, instinctgedreven vorm van machtsuitoefening. Het gedrag dat het meest effectief is om macht uit te oefenen en doelen te bereiken, prevaleert. Macht 2.0 is een aanvulling op 1.0 en houdt het vermogen in om de manifestaties van macht 1.0 te kanaliseren en te reguleren. Dit is het domein van de checks and balances. Macht 3.0, ten slotte, noem ik de integriteit van de macht. Daarbij gaat het erom bij de uitoefening van macht waarde toe te voegen, om op een dienende manier te verdiepen en te verbinden. Ik gebruik niet voor niets de wat modieuze termen 1.0, 2.0 en 3.0 zoals we die ook uit de IT kennen, ik doe dat om aan te geven dat elke volgende stap de vorige stap includeert. Met andere woorden, het verbinden van macht 3.0 vervangt niet de regels van macht 2.0, net zoals macht 2.0 niet het gebruik van macht 1.0 overbodig maakt.”

Waarom speelt macht zo’n belangrijke rol in de top van een organisatie?

“In de top van organisaties, zoals ik bijvoorbeeld heb gezien bij het werken voor Shell, móet je het machtsspel kunnen spelen, je moet weten hoe de hazen lopen. Alleen dan kun je effectief zijn als leider. Hoe dichter je bij de top komt, hoe meer de inhoud naar de achtergrond gaat en hoe belangrijker het wordt dat je het spel van de macht kunt spelen. Natuurlijk moet je ook het vak en de business beheersen, maar het grootste probleem op weg naar de top is te zorgen dat je je integriteit behoudt en niet ontspoort. Want hoe hoger je komt, des te meer kun je je permitteren om te laten wat je eigenlijk moet doen, of wegkomt met gedrag waar lager geplaatsten niet mee wegkomen. Hoe zorg je dat je het goede doet, ook als niemand kijkt, zoals Muel Kaptein dat noemt.”

Lees het complete interview in het komende nummer van Goed Bestuur & Toezicht, dat eind november 2017 verschijnt.

Auteursgegevens

Oscar David

Actualiteit
Publicatiedatum
08-11-2017

Reageer