Goed Bestuur en Toezicht 2014 1
10 "De accountant gaat meer communiceren"

De betekenis van de externe accountant voor het interne toezicht is sterk gegroeid. Maar is zijn rol als vertrouwensman van de onderneming wel te combineren met zijn taak als “poortwachter” van het openbaar belang? Volgens Ben van der Veer, commissaris en accountant, is dat goed mogelijk. Wel zal de accountant beter moeten uitleggen waar hij mee bezig is en de accountantsverklaring toelichten. Daar zijn wel grenzen aan, vindt hij. Een interview.



16 Schaamteloos faciliteren van tegenspraak

Om deugdelijk onderbouwde tegenspraak doelgericht te kunnen geven, moet voorkomen worden dat deze een schaamtevolle ervaring wordt. Daartoe zijn enkele praktische handelwijzen te benutten, zoals de ‘provocateur’, de ‘premortem-procedure’ en de basisprincipes van het Crew Resource Management. Hiermee kan iedere organisatie of elk bedrijf voordeel behalen. Het resultaat van tegenspraak - en zodoende de raison d’être - is een doeltreffender besluitvorming en bijgevolg minder bedrijfs- en beleidsfiasco’s.



24 Positie Exco nog onduidelijk

Beursgenoteerde ondernemingen maken vaker gebruik een zogeheten Executive Committee. Een Exco bestaat uit de statutaire bestuurders van de onderneming, aangevuld met belangrijke managers uit de bedrijfstop. Daarmee kan het Exco een belangrijke functie vervullen bij het besturen van een onderneming. Er zijn echter kanttekeningen te plaatsen. Zo lijkt de positie van commissarissen en aandeelhouders ten opzichte van de Exco nog onduidelijk.



34 Een eilandencultuur voorkomen

Hoewel samenwerking tussen teams van cruciaal belang is kampen veel organisaties met een eilandencultuur. Organisaties hebben zelf veel invloed op het ontstaan en voorkomen van zo’n cultuur. Recent onderzoek toont aan dat wanneer teams meer gedeeld strategisch begrip hebben zij ook beter met elkaar samenwerken. Een organisatie kan veel doen om gedeeld strategisch begrip tussen teams te vergroten. Managers hebben daarin een welke belangrijke rol.



44 Organiseer het lastige gesprek

Toezichthouders blijken zich bij lastige vraagstukken voornamelijk te baseren op hun ervaring, blijkt uit een onderzoek naar de besluitvorming in raden van toezicht bij (semi)publieke organisaties. Dat is begrijpelijk, maar ook een risico. Het is daarom zaak om vroegtijdig het “lastige gesprek” bewust te organiseren en daarbij duidelijkheid te scheppen over de essentiële waarden.



51 Kritisch op eigen functioneren

De zelfevaluatie van de RvC wint terrein in Nederland, niet alleen in het aantal ondernemingen dat dit instrument toepast maar ook in het gewicht dat eraan wordt toegekend door commissarissen. Het is opvallend dat de Nederlandse ontwikkeling hierin eenzelfde patroon volgt als het Verenigd Koninkrijk, waar de zelfevaluaties al sinds 2003 worden uitgevoerd en sinds 2010 verplicht eens per drie jaar met een externe adviseur.



56 Toezicht van macht naar gezag

Ook in toezichtland maken mensen het verschil. De Nationale Dag voor Commissarissen en Toezichthouders 2014 van het NKCC in Amersfoort stond in het teken van het Nieuwe Besturen en het Nieuwe Toezichthouden. Na een periode van Codes en groeiende regelgeving dringt door dat niet systemen, maar menselijk gedrag bepalend zijn voor de kwaliteit van bestuur en toezicht.



Nummers in deze jaargang
Goed Bestuur en Toezicht 4 2014

nr. 4

Goed Bestuur en Toezicht 3 2014

nr. 3

Goed Bestuur en Toezicht 2014 2

nr. 2

Goed Bestuur en Toezicht 2014 1

nr. 1

Reageer