Goed Bestuur & Toezicht 3 2017

INHOUD GB&T 3 2017

10
EEN NIEUWE CODE, EEN NIEUW GELUID
Jan Stolker
Een nieuwe code en een nieuw geluid? In een onderzoek onder commissarissen en toezichthouders blijkt dat zij de aanpassing van de code niet echt nodig vinden. Wel waarderen zij het benoemen van belangrijke thema’s, waaronder het niet uitgewerkte thema corruptie en omkoping. De code wordt van een normgevende richtlijn steeds meer een inspiratiedocument.

18
CODE VAN PAPIER NAAR PRAKTIJK
Kim Grinwis, Cornell Vernooij en Steven ten Have
De herziene Corporate Governance Code benadrukt het belang van lange termijn waardecreatie en cultuur. Uit een onderzoek onder 61 bestuurders en toezichthouders, zowel werkzaam in profit als non-profit sectoren, blijkt dat zij deze speerpunten uit de code relevant vinden, maar toepassing in de praktijk als een uitdaging zien. Zij geven aandachtspunten mee die hierbij kunnen helpen.

24
MAN – VROUW, FIFTY - FIFTY
R.A. Diepeveen, R.M. Renes & T.E. Lambooy
Diversiteit is meer dan de economische kant van de vrouwman verhouding, het gaat ook om het perspectief van mensenrechten, het bieden van gelijke kansen. Maar Nederland scoort internationaal nog erg laag. De huidige dertig procent regel voor de samenstelling van het bestuur of de RvC is niet voldoende. Voor het bereiken van echt gelijke kansen voor mannen én vrouwen moet de regel worden opgetrokken naar vijftig procent.

32
SECRETARISFUNCTIE IN VERANDERING
Roeleke Vunderink
Een goed functionerend bestuur kan niet zonder adequate bestuursondersteuning. Maar hoe werkt eigenlijk de verhouding tussen bestuur en bestuurssecretaris, hoe kenmerkt hun interactie zich en wat is de relevantie van de context daarbij? Een belangrijke vraag is ook in hoeverre bestuurlijke veranderingen doorwerken in de rol van de secretaris. Een blik op de secretarisfunctie bij de Nederlandse universiteiten.

40
SPECIAL OPLEIDINGEN
De eisen van de overheid en diverse sectororganisaties op het gebied van intern toezicht worden strenger en formeler. Dit drijft de vraag naar (bij)scholing onder commissarissen en toezichthouders op. In het overzicht van 2017 brengt Goed Bestuur & Toezicht alle opleidingen en cursussen die ertoe doen bij elkaar. Zie ook onze website www.goedbestuurentoezicht.nl

48
WEER WAT PE-PUNTEN AFGEVINKT
Jan Schoenmakers
Accountants, juristen en notarissen kennen ze allang, maar bestuurders en toezichthouders zijn pas recent begonnen met PE-punten. Aanbieders van opleidingen varen er wel bij. Maar leidt het systeem niet tot afvinkgedrag?


50
INTERNE AUDIT IN OPKOMST
Robert Bogtstra en Remko Renes
Het vakgebied Internal Audit zit in de lift. Tegelijkertijd krijgt het vak niet echt voet aan de grond bij kleine organisaties, vanuit de misvatting dat een Internal Audit Functie daar kostentechnisch niet haalbaar is. Een gemiste kans die ook blootlegt dat het nodig is om nadrukkelijker te laten zien wat de waarde is van een Internal Audit Functie.

56
FISCAAL IN CONTROL?
Gerald Meddelaar
De aandacht die non-profitorganisaties hebben voor financiële risicobeheersing en tax control is sinds de financiële crisis flink toegenomen. Bovendien zijn veel fiscale regelingen voor non-profitorganisaties de afgelopen jaren op de schop gegaan. Toezichthouders en bestuurders zouden daarom meer fiscale kennis moeten hebben, stelt prof. René van der Paardt van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

60
DE EENVOUD VAN HET TOEZICHT
Jan Schoenmakers
De praktijk van toezicht houden is complex, maar de grondprincipes zijn in tien vragen en vier tactieken samen te vatten. Mits helder en puntig geformuleerd en voorzien van treffende voorbeelden. Dat doen Rolf Robbe en Albert Verhoeff in hun boek Toeschouwer of Toezichthouder.

RUBRIEKEN
Selectief 6
Column Hugo Reumkens 17
Lezen over governance 31/55
Column André Nijhof 39
International Digest 62

Machtswissel
De omstreden topman van Uber, Travis Kalanick, is opgevolgd door Dara Khosrowshahi, door het FD “de tegenpool van zijn voorganger” genoemd. Dus geen seksist, ongeleid woedeprojectiel en machtswellusteling, maar iemand die verbindt, die luistert voor hij besluiten neemt. In met name de Amerikaanse high tech en socialmediawereld wemelt het van de opgeblazen ego’s, die mede dankzij hun onstuimige en egocentrische temperament hun eertijdse start-up groot hebben gemaakt. Maar die nu misschien niet zo geschikt meer zijn om hun Uber, Twitter (Jack Dorsey), Groupon (Andrew Mason) of Snap (Evan Spiegel) te leiden. Het probleem is natuurlijk dat dit soort bedrijven, die het van hun creativiteit moeten hebben om technologisch bij te blijven en hun klanten te begrijpen, geen Shell achtige moloch mogen worden, want dan is het gauw ‘game over’. Probleem is ook dat opvolgers een organisatie moeten leiden die bijna religieus de start-up cultuur probeert te behouden en daarmee juist stagnatie en ideeënarmoede bereikt. Sommige topondernemingen hebben een tweede man / vrouw als COO neergezet om een best of both worlds situatie te bereiken, denk aan Facebook, Amazon en Microsoft. Een andere strategie (die met de eerstgenoemde gecombineerd kan worden) is het creëren van een topteam dat uit heel verschillende karakters en competenties bestaat. Vaak zijn dat mannen en vrouwen die hun sporen in andere ondernemingen (en soms markten) hebben verdiend en derhalve vaak wat ouder zijn dan de oprichter. Als de oprichter-ondernemer echt niet in staat is tot dergelijke wijze stappen, omdat zijn zelfverheerlijkend ego hem te veel in de weg zit, moet hij aan de kant worden gezet. Dit is gebeurd met Uber-oprichter Kalanick. De nieuwe man Khosrowshahi, een Iraniër die het online reisbureau Expedia groot heeft gemaakt, staat bekend als een bescheiden maar stevig leider. De aandeelhouders van Uber hebben duidelijk gemaakt dat zij hun onderneming in rustiger vaarwater willen zien.

- Jan Schoenmakers

Nummers in deze jaargang
Goed Bestuur & Toezicht 4 2017

nr. 4

Goed Bestuur & Toezicht 3 2017

nr. 3

Goed Bestuur & Toezicht 2 2017

nr. 2

Goed Bestuur & Toezicht 1 2017

nr. 1

Reageer