Goed Bestuur & Toezicht 1 2018

INHOUD Goed Bestuur &Toezicht 1 2018 

 

10

“COMMISSARIS, GEBRUÍK DIE INTERNE AUDIT!”

Jan Schoenmakers

Afkomstig van de interne audit bij ING wil Johan Buitenga nu als commissaris zijn ideeën en ambities over de interne auditfunctie (IAF) verder brengen. De RvC kan veel intensiever gebruik maken van de expertise van de IAF. Die moet op zijn beurt zich verder ontwikkelen in high value added auditing, die uitdagend is vanwege complexiteit, inhoud, gedrag en cultuur, impact en gevoeligheid. Het gaat volgens Buitenga hier om “een van de meest zware functies binnen een organisatie”.

18

EVALUATIE WET BESTUUR & TOEZICHT

Joost Kramer

De recente evaluatie van de Wet Bestuur & Toezicht geeft aan dat belangrijke onderdelen van de wet ietwat achterhaald zijn. Het is de vraag wat de werkelijke relevantie van het puntensysteem en de streefcijfers voor diversiteit op dit moment nog is - en zelfs al in 2012 was. Het gedeelte over de one tier board zijn echter zeer nuttig voor de verdere doorontwikkeling van ons systeem van rechtspersonen.

25

OP ZOEK NAAR DE CLIËNT

Bas van de Moosdijk, Martje van Boxtel, Michela Zanetti en Peter van der Voort

De rol van de cliënt voor de borging van het publieke belang bij zorginstellingen is gegroeid. Ondanks recente wetgeving is deze echter nog onvoldoende in positie gebracht voor een evenwichtig drieluik met de raad van bestuur en de raad van toezicht. De prominentere positie van de cliënt maakt het spanningsveld tussen zeggenschap en medezeggenschap in relatie tot verantwoordelijkheid zichtbaar. Zorginstellingen moeten zoeken naar de maximaal haalbare variant van medezeggenschap.

32

TOEZICHT RICHTING ONE-AND-A-HALF TIER BOARD?

Goos Minderman en Frits Oukes

Welke thema’s zijn anno 2017 bij raden van toezicht in zorg, onderwijs en volkshuisvesting dominant en hoe ontwikkelen zij zich? Welke verschillen zijn tussen de sectoren te zien, maar vooral: welke overeenkomsten tekenen zich af in het toezicht? Kortom: wat is de staat van het toezicht in kwalitatieve zin? Met 7 onderwerpen die het waard zijn eens in de eigen raad van toezicht te bespreken.

40

KUNNEN GOVERNANCECODES NUDGEN?

Danielle Melis

Governancecodes sporen bestuurders, commissarissen en aandeelhouders via zorgvuldig gedefinieerde best practice bepalingen aan tot gewenst gedrag. Codes worden daarmee verondersteld invloed te hebben op de daadwerkelijke gedragingen in en rondom de bestuurskamers. Dit biedt spelers in het governance domein een ander perspectief op de effectiviteit van governance codes.

 

48

VERTROUWEN, VERBINDEN EN EMPATHIE

Robin van Essel

Na jarenlange deregulering heeft de overheid de teugels van de woningcorporaties flink aangetrokken en ook de veranderende samenleving stelt andere eisen aan de publieke taak. Bestuurders en toezichthouders moeten de menselijke maat terugbrengen in het werk, stelt Jan van der Moolen, zelf jarenlang verantwoordelijk voor het financiële toezicht op de sector. Hij zette daarvoor een opleiding op.

52

RISICOMANAGEMENT IN DE ZORG

Petra van den Boom

Risicomanagement is hot, ook in de zorg. Het politieke, economische en maatschappelijke speelveld van de zorgsector verandert voortdurend. Het wordt voor bestuur en toezichthouder lastiger om overzicht te houden en aan alle eisen te blijven voldoen. Risicomanagement helpt daarbij en is daarmee het stadium van de hype ver voorbij.

 

RUBRIEKEN

Selectief 6

Column Hugo Reumkens 17

Column André Nijhof 39

Lezen over governance 47

International Digest 57

 

VOORAF

Alles is governance

Corporate governance gaat de laatste jaren steeds minder over regels en (machts)structuren en steeds meer over cultuur, gedrag en ethiek. Zie de Herziene Code van Manen en zie de diverse toezichtkaders van instellingen als DNB en AFM. Maar ook wat niet in codes en regelgeving staat lijkt een steeds grotere invloed te krijgen op de beoordeling door stakeholders van de kwaliteit van het ondernemingsbestuur. Meest in het oog springend is de beloningskloof tussen top en werkvloer. Ook belastingontwijking is een groeiend en brisant conflictpunt, extra gevoelig doordat overheden vaak de aanstichters ervan zijn. Dit heeft direct te maken met fiscale concurrentie tussen landen en regio’s, met de alom toenemende neiging tot protectionisme en de verdergaande globalisering. Zo zijn we aangeland bij de fundamenten waarop ons huidige kapitalistische systeem wereldwijd is georganiseerd. Ik vraag me af of de broodnodige vrijheid van goederen, kapitaal en arbeid verenigbaar is met de evenzeer nodige maatregelen om de onrechtvaardigheid van belastingontwijking aan te pakken.

Nog ongrijpbaarder lijkt de steeds toenemende ongelijkheid van inkomens en vermogens. In december concludeerde het eerste World Inequality Report (van o.m. de econoom Thomas Piketty) dat in de sinds 1980 sterk gegroeide wereldeconomie de rijkste 0,1 procent van de wereldbevolking een even groot deel heeft vergaard als de armste 50 procent. Tegelijkertijd is het aantal mensen dat in armoede leeft, sterk afgenomen. Ook dit probleem heeft een ‘good governance’ aspect. Organisaties als Oxfam Novib vinden dat multinationals hun 'enge focus' op het laag houden van kosten moeten verbreden. Nu gaan excessieve winstuitkeringen aan aandeelhouders en beloningen van directies ten koste van werknemers. Fiscale regulering via hogere vennootschapsbelasting of het instellen van een mondiaal aandeelhoudersregister, is lastig. Wat ik wel verwacht is dat ook dit probleem onderdeel gaat uitmaken van de kwaliteitstoets voor goed ondernemingsbestuur. Alles is governance.

- Jan Schoenmakers

Nummers in deze jaargang
Goed Bestuur & Toezicht 4 2018

nr. 4

Goed Bestuur & Toezicht 3 2018

nr. 3

Goed Bestuur & Toezicht 2 2018

nr. 2

Goed Bestuur & Toezicht 1 2018

nr. 1

Reageer